Agresija na Bosnu i Hercegovinu 1992-1995. godine ovdje nije docekana nespremno, barem ne u organizacijskom smislu, te je taj organizirani pocetni oblik otpora (Patriotska liga) u fazama oslobodilacke borbe jacao u svakom pogledu (Teritorijalna odbrana RBiH, brigada, Operativna gruga 7 Jug, 37. divizija 3. Korpusa ARBiH, uz efikasno djelovanje pripadnika MUP-a RBiH). Specificnost ovog prostora je njegovo okruzenje. Pad Doboja pod srpsku okupaciju imao je za posljedicu da je Tešanj prihvatio u pocetku oko 30 hiljada prognanih Bošnjaka i Hrvata (2. maj 1992. godine), dok je vec tokom maja i u junu ovaj broj uvecan prognanicima iz Teslica.
Ne treba zaboraviti, mada u daleko manjem broju, prihvatanje i prognanih lica iz Bosanskog Broda i Dervente tokom marta i aprila. Ovo okruzenje prijetilo je opstanku slobodne teritorije, njenom pretvaranju u veoma tešku poziciju enklave, a zatim i uništenja, što je i bio strateški interes agresora. U periodu od juna 1993. godine do aprila 1994. godine postojala je jedinstvena odbrana slobodnih teritorija Tešnja, Doboja i Maglaja, jer je ovaj prostor bio u potpunom okruzenju, izlozen i djelovanju 111. HVO brigade iz Zepca, zajednicki sa srpskim agresorom. Agresor je u pocetnoj fazi koristio avijaciju, cesto i sa 4-5 avio-udara dnevno, a kasnije su upotrijebili i 60 razornih raketa zemlja-zemlja (cija je masa oko 2,5 tona, a kolicina eksploziva oko 500 kg), sve vrste artiljerijskih i raketnih oruda, hemijska i druga sredstva, ukljucujuci i najelitnije jedinice iz Srbije. Jedina pomoc u vrijeme okruzenja bila je akcija UN-a na snabdijevanju hranom ove i ostalih enklava u RBiH ("Padobran"). Namjenska industrija kao i dio civilne proizvodnje nisu prekidale rad. Svi subjekti prešli su na rad po programima za ratne potrebe. Moze se slobodno reci da se bilo u stanju proizvesti sve, a posebno je došla do izrazaja vlastita pamet, pa su programi proizvodnje usvajani "preko noci". Tešanj je sa slobodnim teritorijem Opcine Doboj i sa prognanim stanovništvom opcina Doboj i Teslic, angazovao u odbrani RBiH, te slobode i ravnopravnosti preko 11.000 boraca: 5 brigada (372. ranije 202. viteška garava brdska brigada, 377. ranije 207. viteška pousorska brdska brigada, 375. oslobodilacka brigada, 373. ranije 203. slavna brdska brigada ("Doboj -Bosna) i 374. slavna lahka brigada) uz ucešce 110. slavne HVO brigade, te više samostalnih bataljona i ceta. Uz ove sastave djelovale su i izuzetno dobro organizovane i osposobljene jedinice MUP-a RBiH. Ove jedinice nanijele su teške poraze agresoru i potpuno anulirale njegovu tehnicku nadmoc, a u direktnim borbama uništile su preko 110 tenkova i drugih oklopnih sredstava, te preko 40 artiljerijskih oruda i velike kolicine materijalno-tehnickih sredstava. Ukupan broj poginulih u odbrani ovih prostora je 695, a ranjenih 4.547, od cega je najveci broj civila. Evidentne su i velike materijalne štete na privrednim, stambenim i drugim objektima.